Baba czy chłop? / Kobieta czy mężczyzna ;-)?

Rodzaje gramatyczne 

Każdy, kto chce zrozumieć polską deklinację, musi najpierw nauczyć się dobrze rozpoznawać rodzaje gramatyczne. Aby ułatwić Wam to zadanie, stworzyłam kolejną „rewelacyjną” 😉 grafikę.

W języku polskim nie ma rodzajników tak, jak np. w języku niemieckim (der, die, das) lub włoskim (il, la, lo). Rodzaje rozpoznajemy tylko po końcówkach.

Wszystkie rzeczowniki mają rodzaj gramatyczny.

W liczbie pojedynczej sytuacja wygląda tak:

TEN mężczyzna, TA kobieta, TO dziecko

 

Rzeczowniki rodzaju męskiego dodatkowo dzielą się na żywotne (np. brat, lekarz, pies, kogut) i nieżywotne (stół, komputer, dom, koktajl).

Kilka przykładów rzeczowników rodzaju męskiego
żywotnego i nieżywotnego:

 

Co to za  dziwny symbol ?

To jest po prostu 0 (zero). Tym symbolem oznaczamy słowa, które kończą się na spółgłoskę (spółgłoska to np. b, m, t).

Nie ma samogłoski (np. a, o, i, y) – jest zero.

Końcówki charakterystyczne dla rzeczowników rodzaju męskiego to przede wszystkim Ø ale też -a (mężczyzna, dentysta, kolega).

UWAGA! Rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone na -a, mają deklinację żeńską (odmieniają się tak, jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego).

 

W rodzaju żeńskim i nijakim nie ma podziału na  żywotne i nieżywotne.
Na szczęście 😉

Końcówki charakterystyczne dla rzeczowników rodzaju żeńskiego to głównie -a, ale też -i (pani, mistrzyni) oraz Ø (zakończone spółgłoską – pierś, noc, krew).

 

Końcówki charakterystyczne dla rzeczowników rodzaju nijakiego to głównie -o, -e, ale też (imię, prosię ,pisklę) oraz um (muzeum, liceum, akwarium).

 

A na zakończenie dywagacji o liczbie pojedynczej moje ulubione trio – idealne połączenie trzech rodzajów gramatycznych na jednym obrazku.

TEN kieliszek, TA butelka, TO wino

 

W liczbie mnogiej mamy już tylko rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy. Ale nie może być pięknie i łatwo. Sytuacja trochę się komplikuje, szczególnie w przypadku rodzaju męskoosobowego.

 

CI mężczyźni, CI lekarze, CI Polacy, CI wegetarianie, CI synowie

 

Rzeczowniki rodzaju męskoosobowego można podzielić na 4 kategorie:

  1. nazwy członków rodziny – ojcowie, dziadkowie, synowie, wujkowie, bracia, kuzyni, szwagrowie
  2. zawody – lekarze, kucharze, aktorzy, kelnerzy, policjanci, profesorowie
  3. narodowości – Polacy, Niemcy, Włosi, Francuzi, Belgowie, Finowie, Amerykanie
  4. preferencje/poglądy – wegetarianie, chrześcijanie, ateiści, anarchiści, pacyfiści

 

Końcówki rzeczowników rodzaju męskoosobowego to: -owie (synowie, ojcowie, Belgowie), -y (aktorzy, sprzedawcy, Ukraińcy, katolicy), – e (lekarze, śmieciarze, sędziowie, teściowie, wegetarianie, Hiszpanie), – i (kuzyni, Białorusini, buddyści, pacyfiści, artyści).

Stosunkowo niewielka grupa słów, z aż 4 końcówkami i mnóstwem alternacji :-/. Dlatego przy omawianiu tego zagadnienia powtarzam zawsze, że mężczyźni wszystko komplikują.

Dla porównania – pozostałe rzeczowniki należą do rodzaju niemęskoosobowego. Jest ich zdecydowanie więcej, też mają 4 końcówki, ale bez porównania mniej alternacji.

 

TE kobiety, TE domy, TE koty, TE dzieci, TE akwaria

 

Końcówki charakterystyczne dla rzeczowników rodzaju niemęskoosobowego to: -y (kobiety, koty, domy, samochody, dachy, kotlety, oczy), -i (nogi, dzieci, drogi, cukierki, smoczki), -e (fotele, ręce, owoce, kamienie, owce) oraz a (okna, akwaria, serca, słowa, pisklęta).

 

Wystarczy na dzisiaj 😊. Na zakończenie dołączam małą niespodziankę. Zamiast tabeli gramatycznej dołączam plik pdf, na którym znajdziesz podsumowanie całego wpisu (https://www.dropbox.com/s/ibbaiwsdrenkiym/rodzaje_gramatyczne_sin%2Bplur_DRUK.pdf?dl=0).

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *